Blog

Versoepelde procedure voor naamsverandering in België: alles over de wet van 7 januari 2024

Op 7 januari 2024 werd een wet goedgekeurd die de procedure voor het wijzigen van een familienaam in België aanzienlijk vereenvoudigt. Deze wet, gepubliceerd in het Belgisch Staatsblad op 19 januari 2024, treedt in werking op 1 juli 2024 en wijzigt het Oud Burgerlijk Wetboek en het Wetboek der registratie-, hypotheek- en griffierechten.
yves lievevrauw advocaat zottegem verhoor advies

Versoepelde procedure voor naamsverandering in België: alles over de wet van 7 januari 2024

advocaat yves lievevrauw personenrecht familierecht strafrecht

Denkt u in aanmerking te komen voor pro deo en heeft u nood aan juridisch advies of bijstand?

Aarzel niet en contacteer ons.

Waarom was hervorming nodig?

Voorheen werd de procedure voor naamsverandering in België als complex, tijdrovend en kostbaar ervaren. Burgers moesten een gemotiveerd verzoek indienen bij de Minister van Justitie, waarbij strikte administratieve stappen en hoge kosten vaak ontmoedigend werkten. Deze strenge regels vormden een obstakel voor mensen met legitieme redenen voor naamsverandering, zoals familiale omstandigheden, genderbevestiging of persoonlijke overtuigingen.

Wat houdt de nieuwe wet in?

De wet van 7 januari 2024 introduceert een vereenvoudigde en toegankelijkere procedure voor naamsverandering. De belangrijkste wijzigingen zijn:

Eenvoudigere procedure

  • Rechtstreekse aanvraag bij de gemeente: Meerderjarige Belgen, erkende vluchtelingen of staatlozen kunnen vanaf 1 juli 2024 eenmalig een verklaring tot naamsverandering afleggen bij de ambtenaar van de burgerlijke stand van hun gemeente.
  • Snellere afhandeling: De ambtenaar van de burgerlijke stand behandelt de aanvraag binnen één maand. Indien het advies van de procureur des Konings wordt gevraagd, kan deze termijn verlengd worden tot drie maanden.

Lagere kosten

  • Kosteloze procedure: Voor deze vereenvoudigde procedure zijn geen registratierechten verschuldigd, wat de financiële drempel verlaagt.

Minder strikte voorwaarden

  • Geen motivatie nodig: Aanvragers hoeven geen ernstige redenen meer aan te tonen voor de naamsverandering naar de naam van één of beide ouders.
  • Eenmalige mogelijkheid: Deze vereenvoudigde procedure kan slechts één keer worden gebruikt. Voor verdere naamsveranderingen blijft de klassieke procedure via de FOD Justitie van toepassing.
yves lievevrauw advocaat familierecht bijstand verhoor

Versoepelde procedure voor naamsverandering in België: alles over de wet van 7 januari 2024

Hoe werkt de nieuwe procedure?

De procedure verloopt als volgt:

  1. Indiening van de aanvraag: De aanvrager dient een verzoek in bij de dienst Burgerlijke Stand van de gemeente waar hij of zij is ingeschreven.
  2. Controle van gerechtelijke antecedenten: De ambtenaar van de burgerlijke stand controleert het strafregister van de aanvrager. Bij ernstige twijfels kan het advies van de procureur des Konings worden ingewonnen.
  3. Beslissing en registratie: Bij goedkeuring wordt binnen de maand een akte van naamsverandering opgemaakt in de Databank voor de Akten van Burgerlijke Stand (DABS).
  4. Uitbreiding naar minderjarige kinderen: De naamsverandering geldt ook voor niet-ontvoogde minderjarige kinderen die de naam van de aanvrager dragen. Kinderen ouder dan 12 jaar moeten wel hun toestemming geven.

Versoepelde procedure voor naamsverandering in België: alles over de wet van 7 januari 2024

advocaat yves lievevrauw personenrecht familierecht strafrecht

Denkt u in aanmerking te komen voor pro deo en heeft u nood aan juridisch advies of bijstand?

Aarzel niet en contacteer ons.

Conclusie

De Wet van 7 januari 2024 introduceert een vereenvoudigde procedure voor naamsverandering in België, die op 1 juli 2024 in werking treedt. Deze hervorming stelt meerderjarige Belgen, erkende vluchtelingen en staatlozen in staat om eenmalig hun familienaam te wijzigen naar die van één of beide ouders, zonder dat hiervoor ernstige redenen vereist zijn. De aanvraag verloopt rechtstreeks via de ambtenaar van de burgerlijke stand van de gemeente, wat de procedure toegankelijker en kostenefficiënter maakt. Deze maatregel biedt individuen meer flexibiliteit om een familienaam te kiezen die beter aansluit bij hun persoonlijke identiteit en familiale situatie.


Voor meer gedetailleerde informatie en juridische begeleiding kunt u ons telefonisch bereiken op +32 486 14 87 71 of een e-mail sturen naar info@advocaat-lievevrauw.be.

Veelgestelde vragen

1. Hoeveel kost een naamsverandering nu?

Voor de vereenvoudigde procedure via de gemeente zijn geen kosten verschuldigd. Voor andere naamsveranderingen via de FOD Justitie blijft het registratierecht van 140 euro van toepassing.

De vereenvoudigde procedure kan slechts één keer worden gebruikt. Voor verdere naamsveranderingen moet de klassieke procedure via de FOD Justitie worden gevolgd, waarbij ernstige redenen vereist zijn.

De wet is van toepassing op Belgen, erkende vluchtelingen en staatlozen die meerderjarig of ontvoogd zijn. Buitenlandse inwoners zonder deze status vallen niet onder deze regeling.

Nee, de procedure is zo vereenvoudigd dat juridische bijstand niet nodig is. De ambtenaar van de burgerlijke stand begeleidt u door het proces.

In dat geval moet u een aanvraag indienen bij de Dienst Naamsverandering van de FOD Justitie. U moet ernstige redenen aantonen en de procedure duurt gemiddeld tussen de 6 en 12 maanden.

Ja, de wijziging van uw voornaam vraagt u aan in de gemeente waar u bent ingeschreven. U moet Belg, erkend vluchteling of staatloze zijn. De nieuwe voornaam mag geen aanleiding geven tot verwarring en mag uzelf of derden niet schaden.

De prijs van de voornaamsverandering hangt af van de gemeente. Transgender personen betalen maximaal 10% van het gemeentelijke tarief.

De naamsverandering heeft geen gevolgen voor de familiale betrekkingen. Dat betekent dat de vergunning om de naam van een persoon te dragen of die niet langer te dragen, geen gevolgen heeft voor de rechten en plichten die u aan die persoon binden (gezag, bloedverwantschap, onderhoudsuitkeringen, erfenis, …).

Bij een aanvraag tot naamsverandering wordt het strafblad van de aanvrager onderzocht. De wet vereist dat de gevraagde naam geen aanleiding geeft tot verwarring en derden of de betrokken persoon niet schaadt. Het is vanwege deze wettelijke vereiste dat gewoonlijk het advies van de familieleden wordt gevraagd.

Na de goedkeuring wordt de naamsverandering bekendgemaakt in het Belgisch Staatsblad. Na deze bekendmaking kan elke belanghebbende zich binnen de 60 dagen tegen de naamsverandering verzetten. De koning beschikt op het verzet bij een met redenen omklede beslissing.

Dossier- en kantoorkosten