Blog

Uitgebreidere checklist voor drugs in het verkeer: Koninklijk Besluit van 3 september 2024

Op 3 september 2024 werd een nieuw Koninklijk Besluit goedgekeurd dat een uitgebreide checklist introduceert voor het opsporen van drugsgebruik in het verkeer. Dit besluit, gepubliceerd in het Belgisch Staatsblad op 18 september 2024, treedt in werking op 1 oktober 2024 en heeft als doel de verkeersveiligheid te verbeteren door de procedures voor controle en handhaving te versterken.
yves lievevrauw advocaat zottegem verhoor advies

Uitgebreidere checklist voor drugs in het verkeer: Koninklijk Besluit van 3 september 2024

advocaat yves lievevrauw personenrecht familierecht strafrecht

Denkt u in aanmerking te komen voor pro deo en heeft u nood aan juridisch advies of bijstand?

Aarzel niet en contacteer ons.

Waarom was een uitgebreide checklist nodig?

Drugsgebruik in het verkeer vormt een ernstig risico voor de verkeersveiligheid in België. Statistieken tonen aan dat jaarlijks duizenden verkeerscontroles leiden tot positieve tests voor drugsgebruik. Ongevallen veroorzaakt door bestuurders onder invloed hebben vaak ernstige letsels of een dodelijke afloop tot gevolg. De bestaande methoden en indicatoren bleken onvoldoende om alle vormen van drugsgebruik tijdig te detecteren, waardoor sommige bestuurders onopgemerkt bleven. Het Koninklijk Besluit van 3 september 2024 speelt in op deze tekortkomingen door een gedetailleerdere en gebruiksvriendelijkere checklist in te voeren.

Wat houdt de nieuwe checklist in?

De checklist is opgesplitst in twee delen, elk met specifieke indicatoren die politieagenten helpen om drugsgebruik sneller en accurater te herkennen.

Deel A: Algemene observaties

In dit deel staan tekenen beschreven die op mogelijke drugsintoxicatie wijzen. Deze observaties zijn vergelijkbaar met die voor alcoholgebruik, maar aangepast voor drugs. Indicatoren in Deel A zijn onder andere:

  • Onduidelijke of trage spraak
  • Verwijde of niet-reagerende pupillen
  • Glazige ogen of ongecontroleerde bewegingen
  • Een afwezige of vertraagde reactie op vragen

Deel B: Specifieke indicatoren

Dit deel bevat sterkere aanwijzingen die direct verband houden met recent drugsgebruik. Voorbeelden hiervan zijn:

  • Spontane bekentenis: De bestuurder geeft zelf aan in de afgelopen 12 uur drugs te hebben gebruikt.
  • Geur van drugs: Bijvoorbeeld een sterke geur van cannabis in het voertuig of op de bestuurder.
  • Aanwezigheid van drugs of toebehoren: Drugs, gebruikersmateriaal of zichtbare sporen ervan in het voertuig of op de bestuurder.
  • Positieve screening met een drugsdetectietoestel: Deze resultaten kunnen onmiddellijk leiden tot verdere juridische stappen.

Politieagenten moeten een combinatie van elementen uit beide delen observeren voordat een speekseltest wordt uitgevoerd. Concreet wordt een speekseltest afgenomen wanneer:

  • Minstens drie tekenen verdeeld over minstens twee verschillende rubrieken in Deel A zijn aangekruist; of
  • Minstens één teken in Deel B is aangekruist.

Hoe werkt de controleprocedure?

Met de nieuwe checklist doorlopen politieagenten de volgende stappen:

  1. Initiële observatie: Een voertuig wordt gestopt voor een routinecontrole of wegens verdacht rijgedrag. De agent gebruikt Deel A van de checklist om algemene tekenen van drugsgebruik te beoordelen.
  2. Beoordeling van sterke aanwijzingen: Als aanvullende tekenen uit Deel B worden waargenomen, wordt een speekseltest afgenomen.
  3. Speekseltest en vervolg: Bij een positieve uitslag kan de bestuurder worden meegenomen voor een bloedtest. Indien ook deze positief blijkt, volgen sancties zoals een boete, een tijdelijk rijverbod of juridische vervolging.
yves lievevrauw advocaat familierecht bijstand verhoor

Uitgebreidere checklist voor drugs in het verkeer: Koninklijk Besluit van 3 september 2024

Wat zijn de belangrijkste veranderingen?

De nieuwe checklist introduceert een aantal belangrijke verbeteringen:

  • Meer gestructureerde aanpak: Politieagenten hebben een duidelijk protocol om drugsgebruik objectief vast te stellen.
  • Snellere detectie: Door de uitgebreide lijst met indicatoren kunnen verdachte bestuurders sneller worden geïdentificeerd.
  • Betere bescherming: De checklist minimaliseert het risico van willekeurige controles door een systematische aanpak.

Impact op bestuurders

Bestuurders die onder invloed van drugs rijden, kunnen vanaf 1 oktober 2024 strengere controles en sancties verwachten. De checklist maakt het moeilijker om drugsgebruik te verbergen en verhoogt de pakkans aanzienlijk. Voor de gemiddelde bestuurder betekent dit vooral een grotere verantwoordelijkheid om nuchter te blijven achter het stuur. Het besluit benadrukt dat drugsgebruik in combinatie met rijden ernstige juridische en financiële gevolgen heeft.

Uitgebreidere checklist voor drugs in het verkeer: Koninklijk Besluit van 3 september 2024

advocaat yves lievevrauw personenrecht familierecht strafrecht

Denkt u in aanmerking te komen voor pro deo en heeft u nood aan juridisch advies of bijstand?

Aarzel niet en contacteer ons.

Conclusie

Het Koninklijk Besluit van 3 september 2024 introduceert een uitgebreide gestandaardiseerde checklist voor het opsporen van drugsgebruik in het verkeer, die op 1 oktober 2024 in werking treedt. Door de checklist op te splitsen in twee delen met specifieke indicatoren, kunnen politieagenten efficiënter en accurater tekenen van recent drugsgebruik identificeren. Deze maatregel beoogt de verkeersveiligheid te verhogen door de pakkans voor bestuurders onder invloed te vergroten en zo het aantal verkeersincidenten gerelateerd aan drugsgebruik te verminderen.

 

Voor meer gedetailleerde informatie en juridische begeleiding kunt u ons telefonisch bereiken op +32 486 14 87 71 of een e-mail sturen naar info@advocaat-lievevrauw.be.

Veelgestelde vragen

1. Wat gebeurt er als ik een speekseltest weiger?

Het weigeren van een speekseltest wordt beschouwd als een zware overtreding. U riskeert een onmiddellijke intrekking van uw rijbewijs voor minstens 12 uur en een geldboete tussen €1.600 en €16.000. Daarnaast kan de politie een arts oproepen om te beoordelen of er medische redenen zijn voor de weigering. Indien deze ontbreken, draait u op voor de kosten van de arts.

De speekseltest detecteert een breed scala aan stoffen, waaronder cannabis (THC), cocaïne, amfetamines, methamfetamines en opiaten.

Nee, deze regelgeving is specifiek gericht op gemotoriseerde voertuigen. Echter, fietsen onder invloed kan ook juridische gevolgen hebben, aangezien de wegcode bepaalt dat elke weggebruiker zich moet onthouden van gedrag dat de veiligheid kan in gevaar brengen.

Ja, indien u een positieve speekseltest betwist, kunt u binnen 30 dagen na de mededeling van het resultaat een tegenexpertise aanvragen. Dit houdt in dat hetzelfde speekselstaal opnieuw wordt geanalyseerd. De kosten voor deze tegenexpertise zijn voor uw rekening. Indien het resultaat negatief blijkt, kunt u deze kosten terugvorderen.

De detectietijd varieert per drug en afhankelijk van het gebruikspatroon:

  • Cannabis (THC): 6 tot 8 uur bij eenmalig gebruik; tot 48 uur bij frequent gebruik.
  • Amfetamines (Speed): 10 tot 20 uur bij eenmalig gebruik; tot 40 uur bij frequent gebruik.
  • MDMA (XTC): 16 tot 40 uur bij eenmalig gebruik; tot 58 uur bij frequent gebruik.
  • Heroïne (Morfine en 6-acetylmorfine): 5 tot 15 uur.
  • Cocaïne: 3 tot 4 uur bij eenmalig gebruik; tot 8 uur bij frequent gebruik. Deze tijden zijn indicatief en kunnen variëren op basis van individuele factoren zoals lichaamsgewicht, metabolisme en gezondheid.

Bij een positieve speekseltest wordt uw rijbewijs onmiddellijk voor 12 uur ingetrokken. Daarnaast riskeert u een geldboete van minimaal €1.600 en maximaal €16.000, en een rijverbod van 8 dagen tot 2 jaar. Bij herhaling binnen 3 jaar kunnen de boetes oplopen tot €40.000 en kan een gevangenisstraf tussen 1 maand en 3 jaar worden opgelegd.

Na een positieve speekseltest wordt een speekselstaal afgenomen voor laboratoriumanalyse. Dit resultaat dient als wettelijk bewijs. Bij een positief laboratoriumresultaat volgt een dagvaarding voor de politierechtbank. Het is raadzaam om juridisch advies in te winnen om uw rechten te beschermen.

Ja, indien u om medische redenen de speekseltest niet kunt ondergaan, zal een arts ter plaatse beoordelen of de weigering gerechtvaardigd is. Indien de arts oordeelt dat er geen geldige medische reden is, worden de weigering en de bijbehorende sancties gehandhaafd.

Indien de laboratoriumanalyse negatief is, worden er geen verdere juridische stappen ondernomen en krijgt u uw rijbewijs terug. Het is echter belangrijk om de officiële communicatie van de autoriteiten af te wachten.

Speekseltesten zijn over het algemeen betrouwbaar, maar kunnen in sommige gevallen vals-positieve of vals-negatieve resultaten geven. Factoren zoals medicatiegebruik, mondhygiëne en de tijd sinds het laatste druggebruik kunnen de resultaten beïnvloeden. Bij twijfel is een bloedanalyse nauwkeuriger en kan deze als tegenbewijs dienen.

Dossier- en kantoorkosten